به نام عدالت
شرایط عفو معیاری اخیر 1404: محکومان امنیتی با احراز دو شرط، عفو میشوند
معاون قضایی قوه قضائیه با اعلام جزئیات عفو معیاری سال ۱۴۰۴، از گستردگی شمول این عفو خبر داد. طبق گفته ایشان، حدود ۷۰ درصد از محکومان امنیتی و همچنین ۶۰ تا ۷۰ هزار زندانی در کل کشور مشمول این عفو خواهند شد. این اقدام قضایی با هدف بازگشت مجرمان به آغوش جامعه و تحقق عدالت ترمیمی صورت گرفته است.
شرایط کلیدی عفو محکومان امنیتی:
برای این که یک زندانی امنیتی بتواند از این عفو بهرهمند شود، باید دو شرط اساسی را احراز کند:
- شرط اول: گذشت حداقل ۵ سال از تاریخ محکومیت قطعی تا ۱۹ شهریور ۱۴۰۴.
- مثال: فردی که در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۳۹۷ محکومیت امنیتیاش قطعی شده است، تا ۱۹ شهریور ۱۴۰۴ دقیقاً بیش از ۵ سال را گذرانده و این شرط را احراز میکند. اما اگر محکومیت در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۹۹ قطعی شده باشد، این فرد هنوز شرط ۵ سال را تکمیل نکرده و مشمول این بخش از عفو نخواهد شد (مگر اینکه شرایط دیگری فراهم شود).
- شرط دوم: عدم اصرار بر مواضع قبلی طی این ۵ سال.
- توضیح: منظور از “اصرار بر مواضع قبلی” این است که فرد در طول این مدت، همچنان بر روی فعالیتها یا باورهای گذشته خود پافشاری نکرده باشد و نشانههایی از ندامت یا تغییر رویکرد از خود بروز داده باشد. این موضوع معمولاً توسط مراجع قضایی و امنیتی بررسی میشود.
- مثال: فردی که در دوران محکومیت خود در کلاسهای بازآموزی شرکت کرده، همکاری لازم را با مسئولین داشته و در نامهها یا اظهارات خود، از گذشته ابراز پشیمانی کرده و تمایل به زندگی عادی را نشان داده است، احتمالاً بر مواضع قبلی خود اصرار نورزیده است. در مقابل، فردی که همچنان در زندان به تبلیغ علیه نظام مشغول است یا بر اقدامات گذشته خود افتخار میکند، ممکن است این شرط را احراز نکند.
نکته مهم این است که حتی اگر بخشی از حکم اجرا نشده باشد (برای مثال، فرد به دلیل حضور در خارج از کشور نتوانسته دوران محکومیت خود را کامل کند)، با احراز دو شرط ذکر شده، همچنان میتواند مشمول این عفو شود.
آمار و زمانبندی اجرای عفو:
بر اساس پیشبینیها، انتظار میرود بیش از ۷۰ درصد از زندانیان امنیتی و در مجموع ۶۰ تا ۷۰ هزار نفر از کل زندانیان کشور از این تسهیلات بهرهمند شوند. فرایند اجرای عفو از تاریخ ۲۲ شهریور آغاز شده و مسئولان امیدوارند که تا پایان هفته جاری یا حداکثر تا اواسط هفته آینده، بخش عمدهای از این پروندهها تعیین تکلیف شود.
برای آن دسته از زندانیانی که دارای شاکی خصوصی هستند، یک فرصت ویژه در نظر گرفته شده است: آنها تا پایان آذر ماه ۱۴۰۴ فرصت دارند تا با جلب رضایت شاکی یا جبران خسارت وارده، شرایط لازم برای بهرهمندی از عفو را فراهم کنند.
کسانی که از عفو مستثنی می شوند:
با وجود گستردگی این عفو، برخی از جرایم به دلیل شدت و تأثیر مخربشان بر جامعه، از شمول آن مستثنی شدهاند. این موارد عبارتند از:
- جرایم اقتصادی کلان: افرادی که اختلاسهای بزرگ، فرار مالیاتی گسترده یا فساد اقتصادی در مقیاس وسیع مرتکب شدهاند.
- سارقان مسلح و سابقهدار: کسانی که با قمه، سلاح گرم یا سرد به زور و ارعاب اقدام به سرقت کرده و دارای سوابق کیفری متعدد هستند.
- قاچاقچیان عمده مواد مخدر: به خصوص کسانی که در مقیاس وسیع اقدام به واردات، صادرات یا توزیع مواد مخدر کردهاند.
- جاسوسان و همکاران با دول متخاصم: افرادی که به نفع بیگانگان جاسوسی کرده یا با دشمنان نظام همکاری داشتهاند.
- مجرمان پروندههای کثیرالشاکی: کسانی که تعداد شاکیان خصوصی آنها بسیار زیاد بوده و آسیب گستردهای به افراد متعدد وارد کردهاند.
این افراد به هیچ عنوان مشمول این عفو نخواهند شد و لازم است تمام دوران محکومیت خود را تحمل کنند.
تکلیف اعدامی ها:
یکی از نکات قابل توجه این عفو، امکان تخفیف مجازات اعدام برای برخی محکومان است. افرادی که حکم اعدام آنها به دلیل جرایم مرتبط با مواد مخدر در مقیاس عمده یا جرایم مسلحانه صادر نشده باشد، و همچنین بر ارتکاب جرم خود اصرار نورزند، میتوانند با یک درجه تخفیف، مجازاتشان از اعدام به حبس ابد تبدیل شود. این امر فرصتی برای ادامه حیات و تلاش برای جبران گذشته به این افراد میدهد.
عفو مجازاتهای مالی و شلاق:
- مجازاتهای مالی: محکومانی که به پرداخت جزای نقدی محکوم شدهاند، در صورتی که حداقل بخشی از دوران حبس تبعی را تحمل کرده باشند، میتوانند از عفو بهرهمند شوند. به طور مشخص، برای جرایم با جزای نقدی تا ۱۰۰ میلیون تومان، تحمل حداقل ۳ ماه حبس و برای مبالغ بالاتر، تحمل حداقل ۱ سال حبس لازم است.
- مجازاتهای شلاق: تمام محکومان به شلاق تعزیری (شلاقهایی که ماهیت کیفری دارند و جنبه حد شرعی ندارند) به طور کامل مورد عفو قرار میگیرند. اما شلاق حدی (مانند حد قذف یا حد مسکر) تنها در صورتی مشمول عفو میشود که فرد توبه واقعی خود را به اثبات رسانده و این توبه مورد تأیید و تصویب رئیس قوه قضائیه قرار گیرد.
دیدن ویدیو و چندین ویدیو کاربردی دیگر:
https://youtube.com/shorts/u4hUUN1hFig?si=UowjJNogo8SaHhjy
نتیجهگیری:
عفو معیاری ۱۴۰۴، همانطور که معاون قضایی قوه قضائیه تشریح کردند، نشاندهنده رویکردی چندوجهی در نظام قضایی است که تلاش میکند بین بازپروری، اصلاح مجرم، و در عین حال، قاطعیت در برابر جرایم خشن و سازمانیافته تعادل برقرار کند. تعیین شروط دقیق برای محکومان امنیتی، مانند گذشت پنج سال از محکومیت و عدم اصرار بر مواضع گذشته، گامی است برای اطمینان از اینکه تنها افرادی که واقعاً پشیمان شده و قصد بازگشت به جامعه را دارند، از این فرصت بهرهمند شوند. مهلت تعیین شده برای جلب رضایت شاکیان خصوصی نیز، جنبه عدالت ترمیمی را تقویت میکند.
از طرفی، مستثنی کردن جرایم سنگین مانند فساد اقتصادی کلان، قاچاق مواد مخدر و جاسوسی، نشاندهنده این است که قانونگذار همچنان بر برخورد قاطع با جرایمی که امنیت و منافع ملی یا حقوق عمومی را به طور جدی به خطر میاندازند، تأکید دارد. تخفیف مجازات اعدام و عفو کامل شلاق تعزیری نیز، از دیگر جنبههای حمایتی این عفو است که میتواند به کاهش آسیبهای اجتماعی و فراهم کردن فرصتی دوباره برای افراد کمک کند. در مجموع، این عفو فرصتی برای بازگشت به زندگی عادی برای بخش قابل توجهی از زندانیان فراهم میآورد، به شرطی که شرایط تعیین شده را به دقت رعایت نمایند.
عنوان: احترام به خلاقیت و تلاش: درباره کپیبرداری از مطالب وبسایت
دوستان و همراهان گرامی،
با سپاس از توجه و همراهی شما عزیزان، هر مطلب، مقاله یا محتوایی که در این وبسایت منتشر میشود، حاصل ساعتها تحقیق، نگارش و تلاش بیوقفه است. زمان و انرژی زیادی صرف میکنم تا ارزشمندترین و دقیقترین اطلاعات را در اختیار شما قرار دهم و محتوایی تولید کنم که واقعاً مفید و منحصر به فرد باشد.
این محتواها نه تنها نتیجه زحمت فکری و نگارشی است، بلکه نشاندهنده تعهد به ارائه کیفیت بالاست. اگر قصد استفاده یا بازنشر بخشی از مطالب وبسایت را دارید، لطفاً با ذکر منبع اصلی (نام وبسایت و لینک مستقیم به مطلب)، به این تلاش احترام بگذارید.
ذکر منبع، نه تنها یک اقدام حرفهای و اخلاقی است، بلکه باعث دلگرمی و افزایش انگیزه من برای ادامه مسیر و تولید محتوای غنیتر و بهتر خواهد شد.
از همکاری و درک شما صمیمانه سپاسگزارم.
با احترام
دکتر شاهین باقرپور نجف آباد
وکیل پایه یک دادگستری
مدرس دانشگاه